Brabants platteland biedt kansen voor de gevolgen van klimaatverandering
Samen werken aan klimaatadaptatie en biodiversiteit door multifunctioneel landgebruik
Meer dan 80 belangstellenden uit overheidsorganisaties, landbouw, natuurbescherming, recreatiesector, onderzoeks- en adviesinstellingen namen woensdag 14 april 2010 in Schaijk deel aan het symposium Klimaatverandering en biodiversiteit: multifunctioneel landgebruik helpt natuur en ondernemers in Brabant. Ook het Brabantse platteland ontkomt niet aan klimaatverandering. Waarschijnlijk meer droogte voor landbouw en voor natuur. Zeker meer wateroverlast. Mogelijk meer recreatie vanwege behoefte aan verkoeling. Verschuiving van planten- en diersoorten. Grotere kans op ziekten en plagen voor land- en tuinbouw. De vraag tijdens het symposium was hoe ingespeeld kan worden op deze veranderingen, met behulp van mogelijke gebiedspilots.
Geert Wilms, secretaris van de Stuurgroep Landbouw Innovatie Brabant (LIB), opende het symposium met een toelichting op de aanleiding voor het symposium vanuit de stuurgroep: ‘Eigenlijk doet LIB al jaren dit soort type projecten maar het antwoord op de vraag of het ‘genoeg’ is zou ik niet weten’, aldus Wilms. ‘Dat onderstreept vanuit LIB het belang voor het onderwerp van het symposium’.
Hasse Goosen, onderzoeker bij Wageningen UR-Alterra besprak vervolgens waarom multifunctioneel landgebruik in Brabant werkt als adaptatiestrategie bij klimaatverandering, en wat de kansen zijn voor natuur en landbouw in Brabant. Volgens hem ligt er vooral een rol voor de provincie in de urbane danwel rurale gebieden die minder concurrentiekracht hebben. Daar is de noodzaak groot én bovendien liggen er grote kansen voor multifunctioneel landgebruik.
Hein Korevaar, onderzoeker van Wageningen UR-Plant Research International gaf een aantal maatregelen aan voor vier landbouwsectoren waarmee de gevolgen van klimaatverandering beperkt kunnen worden, en die tevens bijdragen aan de verhoging van de biodiversiteit c.q. de realisatie van de ecologische hoofdstructuur. Hij benadrukte daarbij dat overheden en waterschappen op gebiedsniveau maatregelen moeten nemen gericht op het vergroten van het watervasthoudend vermogen: daar heeft iedereen in alle opzichten baat bij. De presentatie was gebaseerd op de resultaten van het 'Vooronderzoek klimaatadaptatie en agrobiodiversiteit' dat Wageningen UR-PRI in samenwerking met Aequator Groen & Ruimte in 2010 uitvoerde in opdracht van de provincie Noord-Brabant (zie voor het rapport onderaan de pagina).
Met deze kennis verrijkt gingen de deelnemers in vier gebiedsworkshops (Het Groene Woud, de Maashorst, Duinboerengebied en Moerenburg) met elkaar in gesprek over de noodzaak en kansen van multifunctioneel landgebruik als adaptatiestrategie voor het betreffende gebied. Hierbij kwamen vele goede suggesties naar voren. De plenaire reacties hierop van Brabants Landschap, ZLTO, Waterschap Aa en Maas, de Provincie en het ministerie van LNV- directie zuid waren allen positief. De laatste noemde alle vier de projecten ‘kanshebbers’ voor de nieuwe financieringsstrategie waarop LNV wil insteken.
Een plenaire peiling maakte duidelijk dat de deelnemers alle vier de gebieden uitstekende pilots vinden voor maatregelen die bijdragen aan de versterking van zowel het natuur- als watersysteem. Daarbij was de inschatting dat er zeker draagvlak aanwezig is bij de doelgroepen in de vier gebieden.
Symposiumvoorzitter Frank Petter, burgemeester van Woudrichem en voorzitter van de Brabantse Taskforce Biodiversiteit, concludeerde bij de afsluiting dat hij de kwaliteit van de gebiedscases ‘hoog’ vindt omdat er al veel concrete ideëen voor maatregelen liggen waar draagvlak voor is. De grote opkomst en de brede samenstelling van de deelnemers onderstreept het belang van het thema. Vooral de betrokkenheid van de landbouw is hierbij positief. Hij benadrukte het belang van het werken van “binnen naar buiten”, dwz aansluiting zoeken bij de regio en bestaande initiatieven, en om pilots een brede uitstraling te geven.
De resultaten van het symposium zullen de komende weken worden verwerkt in een advies voor de Stuurgroep LIB. Deze bekijkt later dit jaar aan de hand van het advies of maatregelen en initiatieven in de gebieden in gang zullen worden gezet.
De initiatiefnemers voor dit symposium waren de provincie Noord-Brabant en de Stuurgroep LIB, in samenwerking met ZLTO, Brabants Landschap, Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer. ECNC-European Centre for Nature Conservation organiseerde het symposium samen met de initiatiefnemers.
Meer informatie: Karin van Herwaarden (provincie, 073-6812577) of Peter von Meijenfeldt (ECNC, 013-5944944).
Achtergrondinformatie
- Poster Effecten van klimaatverandering op gewasgroei
- Poster Klimaatverandering en droogte
- Poster Ziekten en plagen bij klimaatverandering
- Klimaat en landbouw; risico's en kansen - Rapportage van het ‘Vooronderzoek klimaatadaptatie en agrobiodiversiteit’
Foto's
De foto's zijn vrij te gebruiken, onder voorwaarde dat wordt gerefereerd naar ECNC-
European Centre for Nature Conservation.
Verslag en presentaties
- Verslag van het symposium
- Samenwerkingsverband 2008-2011 Provincie Noord-Brabant - ZLTO
Geert Wilms - Multifunctioneel landgebruik als adaptatiestrategie voor landbouw en
natuur
Hasse Goosen - Multifunctioneel landgebruik; wat biedt het aan mogelijkheden voor klimaatadaptatie en agrobiodiversiteit op landbouwbedrijven?
Hein Korevaar - Multifunctioneel landgebruik als adaptatiestrategie voor effecten van klimaatverandering – een toelichting ter inspiratie
Saskia Hommes
Foto (boven): Inleiding door Geert Wilms op 'de Buitenhorst' te Schaijk, ECNC
Foto (onder): Groepsaccommodatie 'de Buitenhorst'
